ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس لذت بین فردی نهایی و مورد انتظار

خورشیدیان میانائی, عرفان; افلاک سیر, عبدالعزیز; هادیانفرد, حبیب

doi:10.22034/rip.2024.452152.1021

ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس لذت بین فردی نهایی و مورد انتظار

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

عرفان خورشیدیان میانائی ¹

عبدالعزیز افلاک سیر ²

حبیب هادیانفرد ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

² دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

³ استاد، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

10.22034/rip.2024.452152.1021

چکیده

فقدان لذت‌جویی اجتماعی موجب می‌شود فرد از ارتباط با دیگران لذت نبرد و به برقراری روابط اجتماعی تمایلی نداشته باشد. به دلیل عدم وجود مقیاس مناسب جهت سنجش فقدان لذت‌جویی اجتماعی در زبان فارسی، هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه لذت بین فردی نهایی و مورد انتظار در بین دانشجویان بود. در این پژوهش 540 نفر از دانشجویان دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 1401-1400 شرکت کردند و به مقیاس‌های لذت بین فردی نهایی و مورد انتظار (ACIPS)، لذت اسنیث و همیلتون (SHAPS) و پرسشنامه شخصیتی آیزنک (EPQ) پاسخ دادند. از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، روایی همگرا و واگرا برای بررسی روایی و پایایی استفاده شد. نتایج هر دو تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی وجود ساختار سه عاملی را تأیید کردند. ضرایب آلفای کرونباخ برای کل آزمون و سه خرده مقیاس آن به ترتیب 0.88، 0.84، 0.78 و 0.52 به دست آمد. در بررسی روایی همگرا، همبستگی مقیاس با دو پرسشنامه لذت اسنیث همیلتون 0.41 و پرسشنامه شخصیتی آیزنک (سؤالات مربوط به برون‌گرایی) 0.45 به دست آمد. در بررسی همسانی درونی نیز همبستگی سه خرده مقیاس با نمره کل به ترتیب 0.90، 0.78 و 0.53 به دست آمد. این یافته‌ها ساختار سه عاملی مقیاس لذت بین فردی نهایی و مورد انتظار را تأیید کرد و نشان داد این مقیاس از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و قابلیت استفاده در بین دانشجویان را دارا می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

فقدان لذت‌جویی اجتماعی

لذت بین فردی

روایی

پایایی

موضوعات

روان سنجی

عنوان مقاله English

Psychometric Properties of Anticipatory and Consummatory Interpersonal Pleasure Scale

نویسندگان English

Erfan Khorshidian Mianaei ¹

Abdulaziz Aflakseir ²

Habib Hadianfard ³

¹ MSc. Student in Clinical Psychology, Shiraz University, Shiraz. Iran

² Associate Professor, Department of Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran

³ Professor, Department, of Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran.

چکیده English

Social anhedonia is characterized by a diminished capacity to derive pleasure from social interactions, which may result in a lack of interest in establishing social relationships. The absence of an appropriate scale for measuring social anhedonia in the Persian language has prompted the present study, which aimed to investigate the psychometric properties of the Anticipatory and Consummatory Interpersonal Pleasure Scale among Iranian university students. A total of 540 students from Shiraz University participated in the study during the academic year 2021-2022. They responded to the Anticipatory and Consummatory Interpersonal Pleasure Scale (ACIPS), the Snaith-Hamilton Pleasure Scale (SHAPS), and the Eysenck Personality Questionnaire (EPQ). Exploratory and confirmatory factor analyses were employed to assess the validity and reliability of the data. Both analyses confirmed a three-factor structure. Cronbach’s alpha coefficients for the overall scale and its three subscales were 0.88, 0.84, 0.78, and 0.52, respectively. Convergent validity was established through correlations between the IPS and the SHAPS (r= 0.41) and the extraversion-related items of the Eysenck Personality Questionnaire (r= 0.45). Furthermore, the internal consistency of the scale was also satisfactory, with inter-item correlations of 0.90, 0.78, and 0.53 for the three subscales and the total score, respectively. These findings provide support for the three-factor structure of the Interpersonal Pleasure Scale and demonstrate its adequate validity and reliability for use among university students.

کلیدواژه‌ها English

social anhedonia

interpersonal pleasure

validity

reliability

سیادتیان، حسین.، و قمرانی، امیر. (1392). بررسی روایی و پایایی مقیاس لذت‌جویی اسنیث و همیلتون در دانشجویان دانشگاه اصفهان. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 12(10)، 807-818. URL: http://dorl.net/dor/20.1001.1.17353165.1392.12.10.7.9

مقصودلو، مهدیس.، آزادفلاح، پرویز.، رسول زاده طباطبایی، کاظم.، و منصوری سپهر، روح اله. (۱۳۹۵). مقایسه ابعاد شخصیتی آیزنک در افراد دارای چرخه صبحگاهی – شامگاهی. روان‌شناسی بالینی و شخصیت، 14(1)، ۴۳-۵۰. https://doi.org/10.22070/14.1.43

یوسفی، رحیم.، و ملاعلیزاده، معصومه. (۱۳۹۳). انطباق و هنجاریابی پرسشنامه پنج عاملی شخصیت نوجوانان (BFQ-C) در دانش آموزان مقطع متوسطه. اندیشه های نوین تربیتی، ۱۰(۳)، ۱۲۳-۱۳۸. https://doi.org/10.22051/jontoe.2015.379

Barkus, E., & Badcock, J. C. (2019). A transdiagnostic perspective on social Anhedonia. Frontiers in Psychiatry, 10, 216. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2019.00216

Berridge, K. C., & Kringelbach, M. L. (2011). Building a neuroscience of pleasure and well-being. Psychology of Well-being, 1(1), 3. https://doi.org/10.1186/2211-1522-1-3

Chaix, J., Golay, P., Fankhauser, C., Nguyen, A., Gooding, D. C., & Favrod, J. (2017). Confirmatory factor analysis of the French version of the anticipatory and consummatory interpersonal pleasure scale. Frontiers in Psychology, 8, 1296. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01296

Chan, R. C., Yang, Z. Y., Li, Z., Xie, D. J., & Gooding, D. C. (2016). Validation of the C hinese version of the A nticipatory and C onsummatory I nterpersonal P leasure S cale. PsyCh Journal, 5(4), 238-244. https://doi.org/10.1002/pchj.139

Chapman, L. J., Chapman, J. P., & Raulin, M. L. (1976). Scales for physical and social anhedonia. Journal of Abnormal Psychology, 85(4), 374–382. https://doi.org/10.1037/0021-843x.85.4.374

Comrey, A. L., & Lee, H. B. (2013). A first course in factor analysis. In Psychology Press eBooks. https://doi.org/10.4324/9781315827506

Cox, T., & Ferguson, E. (1994). Measurement of the subjective work environment. Work and Stress, 8(2), 98–109. https://doi.org/10.1080/02678379408259983

Eckblad, M. L., Chapman, L. J., Chapman, J. P., & Mishlove, M. (1982). The Revised Social Anhedonia Scale. Unpublished Test Copies Available from. https://psycnet.apa.org/record/2014-05380-021

Eysenck, H. J., & Eysenck, S. B. G. (1993). Eysenck Personality Questionnaire-Revised (EPQ-R) [Database record]. APA PsycTests. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/t05461-000

Franken, I. H., Rassin, E., & Muris, P. (2007). The assessment of anhedonia in clinical and non-clinical populations: Further validation of the Snaith–Hamilton Pleasure Scale (SHAPS). Journal of Affective Disorders, 99(1–3), 83–89. https://doi.org/10.1016/j.jad.2006.08.020

Gandhi, A., Mote, J., & Fulford, D. (2022). A transdiagnostic meta-analysis of physical and social Anhedonia in major depressive disorder and schizophrenia spectrum disorders. Psychiatry Research, 309, 114379. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2021.114379

Gard, D. E., Gard, M. G., Kring, A. M., & John, O. P. (2006). Anticipatory and consummatory components of the experience of pleasure: A scale development study. Journal of Research in Personality (Print), 40(6), 1086–1102. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2005.11.001

Gooding, D. C., & Pflum, M. J. (2014). The assessment of interpersonal pleasure: Introduction of the Anticipatory and Consummatory Interpersonal Pleasure Scale (ACIPS) and preliminary findings. Psychiatry Research, 215(1), 237–243. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2013.10.012

Gooding, D. C., Fonseca‐Pedrero, E., De Álbeniz, A. P., Ortuño‐Sierra, J., & Paíno, M. (2016). Spanish adaptation of the adult version of the Anticipatory and Consummatory Interpersonal Pleasure Scale. Revista De Psiquiatría Y Salud Mental (Barcelona. Internet. English Ed.), 9(2), 70–77. https://doi.org/10.1016/j.rpsmen.2016.04.007

Gooding, D. C., Padrutt, E. R., & Pflum, M. J. (2017). The predictive value of the NEO-FFI items: Parsing the nature of social Anhedonia using the revised Social Anhedonia scale and the ACIPS. Frontiers in Psychology, 8, 147. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00147

Grillo, L. (2012). Might the inability to feel pleasure (anhedonia) explain the symptoms of major depression and schizophrenia, including unmotivated anxiety, delusions and hallucinations? Medical Hypotheses, 78(1), 98–101. https://doi.org/10.1016/j.mehy.2011.10.002

Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2014). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8

Ho, N., & Sommers, M. S. (2013). Anhedonia: A Concept analysis. Archives of Psychiatric Nursing, 27(3), 121–129. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2013.02.001

Horan, W. P., Kring, A. M., & Blanchard, J. J. (2006). Anhedonia in Schizophrenia: A Review of assessment Strategies. Schizophrenia Bulletin, 32(2), 259–273. https://doi.org/10.1093/schbul/sbj009

Kaiser, S., Heekeren, K., & Simon, J. J. (2011). The negative symptoms of schizophrenia: category or continuum? Psychopathology, 44(6), 345–353. https://doi.org/10.1159/000325912

Kwapil, T. R., Silvia, P. J., & Barrantes‐Vidal, N. (2013). Social anhedonia and solitude. The Handbook of Solitude: Psychological Perspectives on Social Isolation, Social Withdrawal, and Being Alone, 369-390. https://doi.org/10.1002/9781118427378.ch21

Lambert, C., Da Silva, S., Ceniti, A. K., Rizvi, S. J., Foussias, G., & Kennedy, S. H. (2018). Anhedonia in depression and schizophrenia: A transdiagnostic challenge. CNS Neuroscience & Therapeutics, 24(7), 615–623. https://doi.org/10.1111/cns.12854

Leventhal, A. M., Chasson, G. S., Tapia, E., Miller, E., & Pettit, J. W. (2006). Measuring hedonic capacity in depression: A psychometric analysis of three anhedonia scales. Journal of Clinical Psychology, 62(12), 1545–1558. https://doi.org/10.1002/jclp.20327

Maghsudloo, M., Azadfallah, P., Rasoolzadeh Tabatabaee, K., & Mansouri Sepehr, R. (2020). The Comparison of Eysnck Personality Dimension in people with morning-evening cycle. Clinical Psychology and Personality, 14(1), 43-50 (In Persian) https://doi.org/10.22070/14.1.43

Martin, E. A., Cicero, D. C., Bailey, D. H., Karcher, N. R., & Kerns, J. G. (2016). Social anhedonia is not just extreme introversion: empirical evidence of distinct constructs. Journal of Personality Disorders, 30(4), 451–468. https://doi.org/10.1521/pedi_2015_29_203

Novacek, D. M., Gooding, D. C., & Pflum, M. J. (2016). Hedonic capacity in the broader autism phenotype: Should social anhedonia be considered a characteristic feature? Frontiers in Psychology, 7, 666. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00666

Olino, T. M., Silk, J. S., Osterritter, C., & Forbes, E. E. (2015). Social reward in youth at Risk for Depression: A preliminary investigation of subjective and neural differences. Journal of Child and Adolescent Psychopharmacology, 25(9), 711–721. https://doi.org/10.1089/cap.2014.0165

Rey, G., Jouvent, R., & Dubal, S. (2009). Schizotypy, depression, and anxiety in physical and social anhedonia. Journal of Clinical Psychology, 65(7), 695–708. https://doi.org/10.1002/jclp.20577

Santangelo, G., Morgante, F., Savica, R., Marconi, R., Grasso, L., Antonini, A., De Gaspari, D., Ottaviani, D., Tiple, D., Simoni, L., & Barone, P. (2009). Anhedonia and cognitive impairment in Parkinson’s disease: Italian validation of the Snaith–Hamilton Pleasure Scale and its application in the clinical routine practice during the PRIAMO study. Parkinsonism & Related Disorders, 15(8), 576–581. https://doi.org/10.1016/j.parkreldis.2009.02.004

Siadatian, S. H., & Ghamarani, A. A. (2013). The Investigation of Validity and Reliability of Snaith–Hamilton Anhedonia Scale (Shaps) in the Students of Isfahan University. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences, 12(10), 807-818 (In Persian). URL: http://dorl.net/dor/20.1001.1.17353165.1392.12.10.7.9

Snaith, R. P., Hamilton, M., Morley, S., Humayan, A., Hargreaves, D. J., & Trigwell, P. (1995). A scale for the assessment of hedonic tone the SNaith–Hamilton pleasure scale. The British Journal of Psychiatry, 167(1), 99–103. https://doi.org/10.1192/bjp.167.1.99

Stein, D. J. (2008). Depression, Anhedonia, and Psychomotor Symptoms:The role of Dopaminergic Neurocircuitry. CNS Spectrums, 13(7), 561–565. https://doi.org/10.1017/s1092852900016837

Streiner, D. L., Norman, G. R., & Cairney, J. (2024). Health measurement scales: a practical guide to their development and use. Oxford university press. URL: http://ci.nii.ac.jp/ncid/BA2650393X

Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: pearson. URL: https://www.pearsonhighered.com/

Thoits, P. A. (2011). Mechanisms linking social ties and support to physical and mental health. Journal of Health and Social Behavior, 52(2), 145–161. https://doi.org/10.1177/0022146510395592

Watson, D., Stasik, S. M., Ellickson‐Larew, S., & Stanton, K. (2015). Extraversion and psychopathology: A facet-level analysis. Journal of Abnormal Psychology, 124(2), 432–446. https://doi.org/10.1037/abn0000051

Yousefi, R., & Molla Alizade, M. (2014). The Adaptation and Standardizationof Big Five Personality Questionnaire for Children (BFQ-C) in High School Students. The Journal of New Thoughts on Education, 10(3), 123-138 (In Persian). https://doi.org/10.22051/jontoe.2015.379

Zhang, J., Berridge, K., Tindell, A. J., Smith, K. G., & Aldridge, J. W. (2009). A neural computational model of incentive salience. PLOS Computational Biology, 5(7), e1000437. https://doi.org/10.1371/journal.pcbi.1000437

Zhang, P., Zhang, N., Fang, S., He, J., Fan, L., Luo, X., Zhang, J., Xiong, Y., Luo, F., Wang, X., Yao, S., & Wang, X. (2021). Factor Structure and Measurement Invariance of the Chinese version of the Snaith-Hamilton Pleasure Scale (SHAPS) in Non-clinical and Clinical populations. Journal of Affective Disorders, 281, 759–766. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.11.068