نقش واسطه‌ای سبک‌های شناختی در ارتباط بین ادراکات والدینی و انگیزش خودمختار پژوهشی در دانشجویان

نادمی, فرح انگیز; سعیدی رضوانی, طلیعه

doi:10.22034/rip.2024.468269.1046

نقش واسطه‌ای سبک‌های شناختی در ارتباط بین ادراکات والدینی و انگیزش خودمختار پژوهشی در دانشجویان

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

فرح انگیز نادمی ¹

طلیعه سعیدی رضوانی ²

¹ کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، پردیس شهید هاشمی نژاد، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران

² دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.22034/rip.2024.468269.1046

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه ادراک از درگیری، حمایت از خودمختاری و گرمی والدین با انگیزش خودمختار پژوهشی دانشجویان و بررسی نقش واسطه‌ای سبک‌های شناختی در این زمینه بود. در یک طرح توصیفی-همبستگی تعداد 317 نفر از دانشجویان دختر دوره کارشناسی پردیس شهید هاشمی نژاد دانشگاه فرهنگیان شهر مشهد با روش سهمیه‌ای انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با مقیاس ادراکات والدینی (POPS)، آزمون گروهی اشکال نهفته (GEFT) و مقیاس انگیزش پژوهشی (MRS) انجام شد. تحلیل مسیر نشان داد اثر ادراک گرمی و حمایت از خودمختاری پدر و مادر با واسطه‌گری سبک‌شناختی بر انگیزش خودمختار پژوهشی مثبت است. اثر درگیری مادر و پدر با واسطه‌گری سبک‌شناختی بر انگیزش خودمختار پژوهشی منفی بود. بدین ترتیب والدین می‌توانند از طریق ارضای نیازهای حمایت از خودمختاری و پیوند داشتن و اثر‌گذاری بر سبک‌شناختی فرزندان، آنان را از بی‌انگیزگی که پایین‌ترین سطح انگیزش است به سطوح خودمختار انگیزش در رفتارهای پژوهشی سوق ‌دهند.

کلیدواژه‌ها

سبک‌های شناختی

ادراکات والدینی

انگیزش خودمختار پژوهشی

موضوعات

روانشناسی تربیتی

عنوان مقاله English

The Mediating Role of Cognitive Styles on the Relationship Between Perceived Parenting Styles and Autonomous Research Motivation in University Students

نویسندگان English

Farahangiz Nademi ¹

Talieh Saeidi Rezvani ²

¹ MSc. in Educational Psychology, Hasheminejad Campus, Farhangian University, Mashhad, Iran

² Ph.D. Student of Educational Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

چکیده English

The aim of the present study was to investigate the relationship between perceived parental involvement, autonomy support and warmth and students' autonomous research motivation as well as to examine the mediating role of cognitive styles in this regard. In descriptive and correlational design, 317 female undergraduate students were selected using a quota sampling method from Shahid Hasheminejad Campus of Farhangian University of Mashhad. The Perception of Parents Scale (POPS), the Group Embedded Figures Test (GEFT), and the Motivation Research Scale (MRS) were used to collect the data. The path analysis demonstrated that the effect of perception of parental autonomy support and warmth, when mediated by cognitive style, has a positive impact on autonomous research motivation. The impact of parental involvement with cognitive style mediation on research autonomous motivation was found to be negative. Therefore, parents can lead their children from amotivation that is the low level of motivation to the autonomous motivation in research behaviors by satisfying the needs of autonomy support, belonging and influencing their children's cognitive style.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive Style

Perceived Parenting Styles

Autonomous Research Motivation

ادیب، یوسف.، رضائی، اکبر.، و صبحی لاله، صدیقه. (1391). بررسی رابطه سبک های شناختی (وابسته به زمینه، نابسته به زمینه) با یادگیری و شیوه های مطالعه در بین دانش آموزان دختر پایه سوم رشته های نظری دبیرستان های شهر تبریز. علوم تربیتی، 5(20)، 92-77. URL: https://sanad.iau.ir/Journal/jinev/Article/972635

برقی، عیسی. (1397). سطح سواد اطلاعاتی و انگیزش پژوهشی دانشجویان بر اساس استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی. تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی، 52 (4)، 147-163. https://doi.org/10.22059/jlib.2019.260478.1334

تنهای رشوانلو، فرهاد.، صمدیه، هادی.، کارشکی، حسین.، منوچهری، ملیکا.، و علیزاده، مینا (1398). روابط ساختاری ادراکات والدینی، نیازهای بنیادین روانی و فرسودگی تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 19، 542-553. URL: http://ijme.mui.ac.ir/article-1-4885-fa.html

تنهای رشوانلو، فرهاد.، و حجازی، الهه. (1388). ارتباط ادراک از سبک فرزندپروری والدین با انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان دبیرستانی. پژوهش‌های آموزش و یادگیری، 7(2)، 1-14. URL: https://tlr.shahed.ac.ir/article_2229.html?lang=fa

تنهای رشوانلو، فرهاد.، و طالع پسند، سیاوش. (1397). ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس ادراکات والدینی(POPS) در دانش آموزان دبیرستانی. رویش روان شناسی، 7(9)، 265-290. URL: http://frooyesh.ir/article-1-761-fa.html

حیدرزاده، محسن.، مهرام، بهروز.، و کارشکی، حسین. (1395). نقش ساختار ارزشیابی کلاسی ادراک شده و جهت گیری پژوهشی دانشجویان در انگیزش پژوهشی آنان. مطالعات آموزش و یادگیری، 8(1)، 68-50. https://doi.org/10.22099/jsli.2016.3824

خسروی پور، بهمن.، و رجبیان غریب، فاطمه. (1398). تاثیر منابع شناختی عاطفی خلاقیت پژوهشی بر انگیزش پژوهشی (مورد مطالعه: دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان). رویکردهای پژوهشی کارآفرینانه در کشاورزی، 2(1)، 28-17. URL: https://eraa.asnrukh.ac.ir/article_96228.html

صالحی، منیره.، کارشکی، حسین.، و آهنچیان، محمدرضا. (1394). اعتباریابی مقدماتی مقیاس انگیزش پژوهشی در دانشجویان تحصیلات تکمیلی. مطالعات روانشناختی، 11 (1)، 73-52. https://doi.org/10.22051/psy.2015.1793

صمدیه، هادی.، صدری، مهدی.، حیدری جاغرق، کیانا.، ثابتی بایگی، عاطفه.، و اسفلانی، یوسف. (1402). ارتباط تحقق نیازهای بنیادین روان‌شناختی در روابط دوستانه با درگیری تحصیلی دانشجویان در دوران همه‌گیری کووید 19: نقش واسطه‌ای احساس تعلق به دانشگاه. تحقیقات علوم رفتاری، 21(2)، 422-410.URL: http://rbs.mui.ac.ir/article-1-1593-fa.html

صمدیه، هادی.، و نصری، مریم. (1400). تبیین سازگاری دانشجویان با دانشگاه بر مبنای ادراکات والدینی: سازوکار میانجی‌گرایانه انعطاف‌پذیری شناختی. رویش روان‌شناسی، 10(7)، 46-35. URL: http://frooyesh.ir/article-1-2701-fa.html

طاطاری، یونس.، مهرام، بهروز.، و کارشکی، حسین. (1393). بررسی نقش ادراک دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مؤلفه های برنامه درسی در پیش بینی میزان انگیزش پژوهشی آن ها. مطالعات برنامه درسی آموزش عالی، 5(10)، 113-97. URL: https://dorl.net/dor/20.1001.1.25382241.1393.5.10.7.2

مهرابی، قاسم.، عیدی، حسی.، و یزدانی، فایزه. (1396). بررسی عوامل اثرگذار بر ایجاد روحیة پژوهش در دانشجویان تربیت بدنی و علوم ورزشی کشور. مدیریت ورزشی، 9(1)، 98-85. https://doi.org/10.22059/jsm.2017.62131

هاشمی، نظام. (1391). تدوین یک مدل مفهومی و عملیاتی برای ایجاد علاقه و انگیزه به پژوهش در دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی. روان‌شناسی تربیتی، 8(23)، 44-59. URL: https://jep.atu.ac.ir/article_2297.html

Adib, Y., Rezaei, A., & Sobhi Laleh, S. (2013). A study of the relationship between the cognitive styles (Field dependence & Field intendance) with learning and the studying methods among the third grade theoretical high-school female students in Tabriz in 2010-2011. Journal of Instruction and Evaluation, 5(20), 77-92 (In Persian). URL: https://sanad.iau.ir/Journal/jinev/Article/972635.

Aydın, G., & Michou, A. (2020). Self‐determined motivation and academic buoyancy as predictors of achievement in normative settings. British Journal of Educational Psychology, 90(4), 964-980. https://doi.org/10.1111/bjep.12338

Bahar, M. (2003). The effect of instructional methods on the performance of the students having different cognitive styles. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(24), 318-246. URL: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/87844

Barghi, I. (2019). The level of information literacy and research motivation of students based on the use of virtual social networks. Academic Librarianship and Information Research, 52(4), 147-163 (In Persian). https://doi.org/10.22059/jlib.2019.260478.1334

Blais, M. R., Sabourin, S., Boucher, C., & Vallerand, R. J. (1990). Toward a motivational model of couple happiness. Journal of personality and Social Psychology, 59(5), 1021-1031. URL: https://psycnet.apa.org/buy/1991-12465-001

Block, J., Kogan, N., & Block, J. H. (1998). Parental teaching strategies and children’s cognitive style. International Journal of Educational Research, 29(3), 187-204. https://doi.org/10.1016/S0883-0355(98)00024-X

Chen, C. M., & Tsai, Y. N. (2012). Interactive augmented reality system for enhancing library instruction in elementary schools. Computers & Education, 59(2), 638-652. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.03.001

Chen, K. C., & Jang, S. J. (2010). Motivation in online learning: Testing a model of self-determination theory. Computers in Human Behavior, 26(4), 741-752. https://doi.org/10.1016/j.chb.2010.01.011

Cohen, J. (2016). A power primer. In A. E. Kazdin (Ed.), Methodological issues and strategies in clinical research (4th ed., pp. 279–284). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/14805-018

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). The general causality orientations scale: Self-determination in personality. Journal of research in personality, 19(2), 109-134. https://doi.org/10.1016/0092-6566(85)90023-6

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The" what" and" why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological inquiry, 11(4), 227-268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01

Dordi, M. M., & Pol, M. S. (2018). Relationship of Parenting Styles with Personality and Academic Motivation among Adolescents. International Journal of Indian Psychology, 6(1), 152-159. URL: https://ijip.in/articles/relationship-of-parenting-styles-with-personality

Grolnick, W. S., Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1997). Internalization within the family: The self-determination theory perspective. In I. E. Gruses & L. Kuczynski (Eds.), Parenting and children is Internalization of values: A Handbook of contemporary Theory (pp. 135-161). New York: Wiley. URL: https://psycnet.apa.org/record/1997-36410-005

Guay, F., & Vallerand, R. (1997). Social context, student's motivation and academic achievement: Toward a process model. Social Psychology of Education, 1, 211-233. https://doi.org/10.1007/BF02339891

Hashemi, N. (2012). A Conceptual and Operational Model for Generating Interest in Research among Police Trainees. Educational Psychology, 8(23), 42-62 (In Persian). URL: https://jep.atu.ac.ir/article_2297.html?lang=en

Honeyman, M. S., & Miller, G. S. (1998). The effect of teaching approaches on achievement as satisfaction of field dependent and field independent learners in animal science. Journal of Animal Science, 76, 1710 -1715. https://doi.org/10.2527/1998.7661710x

Hydarzadeh, M., Mahram, B., & Kareshki, H. (2016). The role of perceived classroom evaluation structure and students' research orientation in their research motivation. Teaching and learning studies, 8(1), 50-68 (In Persian). https://doi.org/10.22099/jsli.2016.3824.

Khatib, M., & Hosseinpur, R. M. (2011). On the Validity of the Group Embedded Figure Test (GEFT). Journal of Language Teaching and Research, 2(3), 640-648. https://doi.org/10.4304/jltr.2.3.640-648

Khosravipoor, B., & Rajabiangharib, F. (2019). The effect of emotional cognitive resources of research creativity on research motivation. Entrepreneurial Research Approaches in Agriculture, 2(1), 17-28 (In Persian). URL: https://eraa.asnrukh.ac.ir/article_96228.html

Kutner, M. H., Nachtsheim, C. J., Neter, J., & Li, W. (2004). Applied Linear Statistical Models. In Applied Linear Statistical Models (pp. 1396-1396). URL: https://users.stat.ufl.edu/~winner/sta4211/ALSM_5Ed_Kutner.pdf

Linawati, L., Pathuddin, P., Mubarik, M., Sugita, G., Karniman, T. S., & Andriani, T. (2022, July). Misconception of Student: Difference Field Independent-Dependent Cognitive Style. In 2021 Tadulako’s International Conference on Social Sciences (TICoSS 2021) (pp. 59-63). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220707.014

Litalien, D., Gillet, N., Gagné, M., Ratelle, C. F., & Morin, A. J. (2019). Self-determined motivation profiles among undergraduate students: A robust test of profile similarity as a function of gender and age. Learning and Individual Differences, 70, 39-52. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2019.01.005

Mehrabi, G., Eydi, H., & Yazdani, F. (2017). An investigation of Factors Influencing Creating Research Morale in Physical Education Students in Iran. Journal of Sport Management, 9(1), 85-98 (In Persian). https://doi.org/10.22059/jsm.2017.62131

Meyers, L. S., Gamst, G., & Guarino, A. J. (2016). Applied multivariate research: Design and interpretation. Sage publications. URL: https://psycnet.apa.org/record/2013-39233-000

Nimbalkar, A. V. (2021). A Study of Rated and Unrated Chess Players with Respect to Locus of Control and Field Independent-Dependent Cognitive Style. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(9), 7942-7949. URL: https://www.tojqi.net/index.php/journal/article/view/8789

Pintrich, P.R., & De Groot, E.V. (1990). Motivational and self - regulated learning components of classroom academic performance. Journal of Educational Psychology, 82, 33-40. URL: https://psycnet.apa.org/buy/1990-21075-001

Pituch, K, A., & Stevens, J. P. (2016). Applied multivariate statistics for the social sciences. Routledge. URL: https://www.routledge.com/Applied-Multivariate-Statistics-for-the-Social-Sciences-Analyse

Pomerantz, E. M., & Grolnick, W. S. (2017). The role of parenting in children's motivation and competence: What underlies facilitative parenting? In A. J. Elliot, C. S. Dweck, & D. Yeager (EDs), Handbook of competence and motivation (2 ^nd Edition): Theory and Application (pp. 566-585). New York: Guilford Press. URL: https://psycnet.apa.org/record/2017-17591-030

Riding, R., & Rayner, S. (2013). Cognitive styles and learning strategies: Understanding style differences in learning and behavior. David Fulton Publishers. https://doi.org/10.4324/9781315068015

Robbins, R. J. (1994). An assessment of perceptions of parental autonomy support and control: Child and parent correlates. Unpublished Doctoral Dissertation, Department of Psychology, University of Rochester, 1994. URL: https://cir.nii.ac.jp/crid/1573105975582040960

Ryan, R. M., & Vansteenkiste, M. (2023). Self-determination theory: Metatheory, methods, and meaning. In the Oxford handbook of self-determination theory (p. 3). Oxford University Press. URL: https://psycnet.apa.org/record/2023-65872-001

Salehi, M., Kareshki, H., & Ahanchian, M. R. (2015). Introduction validation of the motivation research scale in graduate students. Journal of Psychological Studies, 11(1), 51-74 (in Persian). https://doi.org/10.22051/psy.2015.1793

Samadieh, H., & Nasri, M. (2021). The explanation of students’ adjustment to university based on perceptions of parents: mediating mechanism of cognitive flexibility. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ), 10(7), 35-46 (in Persian). URL: http://frooyesh.ir/article-1-2701-fa.html

Samadieh, H., Sadri, M., Heidari Jaghargh, K., & Esfalani, Y. (2023). The Relationship of Basic Needs Satisfaction in Friendship Relationships to Students' Academic Engagement during COVID-19: The Mediating Role of Sense of Belonging to University. Journal of Research in Behavioural Sciences, 21(2), 410-422. (in Persian). http://rbs.mui.ac.ir/article-1-1593-fa.html

Sikand, M., Arshad, R., Beniwal, R. P., Chandra, M., & Hiwale, S. (2019). Perceived parental style, cognitive style, and resilience in females with dissociative disorder in India. Indian journal of psychiatry, 61(2), 177-183. URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6425806/

Stavrulaki, E., Li, M., & Gupta, J. (2021). Perceived parenting styles, academic achievement, and life satisfaction of college students: the mediating role of motivation orientation. European Journal of Psychology of Education, 36, 693-717. https://doi.org/10.1007/s10212-020-00493-2

Tanaka, J. S. (1987). How big is big enough? Sample size and goodness of fit in structural equation models with latent variables. Child development, 58, 134-146. URL: https://www.jstor.org/stable/1130296

Tanhaye Reshvanloo, F., & Hejazi, E. (2010). The relationships among the perceived parenting styles, academic motivation and academic achievement in high school students. Teaching and Learning Research, 7(2), 1-14 (In Persian). URL: https://tlr.shahed.ac.ir/article_2229.html?lang=en

Tanhaye Reshvanloo, F., & Hejazi, E. (2021). Perceived parenting styles, academic achievement and academic motivation A causal model. International Journal of Education and Cognitive Sciences, 2(1), 13-19. https://doi.org/10.22034/injoeas.2021.161062

Tanhaye Reshvanloo, F., & Talepasand, S. (2018). Factor Structure and Psychometric Properties of Perceptions of Parents Scale (POPS) in High school students. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ), 7(9), 265-290 (In Persian). URL: http://frooyesh.ir/article-1-761-en.html

Tanhaye Reshvanloo, F., Samadieh, H., Kareshki, H., Manouchehri, M., & Alizade , M (2019). Structural relationships between perceptions of parents, basic psychological needs and academic burnout in medical students. Iranian Journal of Medical Education, 19, 542-553 (In Persian). URL: http://ijme.mui.ac.ir/article-1-4885-fa.html

Tatari, Y., Mahram, D. B., & Kareshki, H. (2016). The Role of Graduate Student's Perceptions of Curriculum Components in Predicting their Research Motivation. Journal of Higher Education Curriculum Stufies,5(10), 97-113 (In Persian). URL: https://dorl.net/dor/20.1001.1.25382241.1393.5.10.7.2

Vansteenkiste, M., Soenens, B., & Ryan, R. M. (2023). Basic psychological needs theory: A conceptual and empirical review of key criteria. In R. M. Ryan (Ed.), The Oxford handbook of self-determination theory (pp. 84–123). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780197600047.013.5

Whittaker, T. A., & Schumacker, R. E. (2022). A beginner's guide to structural equation modeling. Routledge. URL: https://www.routledge.com/A-Beginners-Guide-to-Structural-Equation-Modeling/Whittaker

Witkin, H. A., Moore, C. A., Goodenough, D. R., & Cox, P. W. (1977). Field-dependent and field-independent cognitive styles and their educational implications. Review of educational research, 47(1), 1-64. https://doi.org/10.3102/00346543047001001

Witkin, H., Oltman, P., Raskin, E., & Karp, S. (1971). A manual for the Embedded Figures Test. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press. URL: https://link.springer.com/referenceworkentry/

Zarbakhsh, M., Hassanzadeh, S., Abolghasemi, S., & Dinani, P. T. (2012). Relationship between perceived parenting styles and critical thinking with cognitive learning styles. Journal of Basic and Applied Scientific Research, 2(10), 10007-100011. URL: https://citeseerx.ist.psu.edu/documentef0cdf6aafc91db3c5a

Zhang, L. F. (2004). Field-dependence/independence: cognitive style or perceptual ability? validating against thinking styles and academic achievement. Personality and individual differences, 37(6), 1295-1311. https://doi.org/10.1016/j.paid.2003.12.015

Zhang, L. F., & Sternberg, R. J. (2005). A threefold model of intellectual styles. Educational Psychology Review, 17, 1-53. https://doi.org/10.1007/s10648-005-1635-4