نوآوری های اخیر در روان‌شناسی

نوآوری های اخیر در روان‌شناسی

رابطه روان رنجوری و عملکرد عصب روان‌شناختی با رفتارهای پرخطر رانندگی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
1 دکتری تخصصی روان‌شناسی سلامت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، واحد زرین شهر، دانشگاه پیام نور، زرین شهر، ایران
3 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
چکیده
گسترش رفتارهای پرخطر در رانندگی و تأثیر برجسته عوامل انسانی در بروز حوادث جاده‌ای نمایه‌ای از سلامت افراد جامعه است. این پژوهش با هدف بررسی رابطه روان رنجوری و عملکرد عصب روان‌شناختی (لوب‌های فرونتال، تمپورال و هسته‌های قاعده‌ای) با رفتارهای پرخطر رانندگی انجام شد. روش پژوهش توصیفی و همبستگی بود. جامعه آماری شامل رانندگان خودروهای سنگین (شامل رانندگان انواع کامیون تریلر و اتوبوس) مراجعه کننده به مراکز ارایه خدمات کارت سلامت رانندگان و معاینه فنی شهرستان نجف آباد بودند. تعداد 100 نفر با توجه به ملاک های ورود پژوهش و با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با پرسشنامه رفتار رانندگی منچستر (DBQ)، پرسشنامه شخصیتی پنج عاملی نئو (NEO-FFI) و پرسشنامه سیستم‌های بازداری و فعال‌سازی رفتاری (BIS/BAS)انجام شد. یافته‌ها نشان داد که روان رنجوری با بروز رفتارهای پرخطر رانندگان رابطه مثبت و معنی‌داری دارد(0.05>P). ویژگی‌های عصب روان‌شناختی لوب فرونتال، تمپورال و هسته‌های قاعده‌ای مغز با رفتارهای پرخطر رانندگان در بخش لغزش و اشتباهات دارای همبستگی بالایی است. ضریب همبستگی بین عوامل شخصیتی با بروز رفتارهای رانندگی پرخطر0.75=r و با ویژگی‌های عصب روان‌شناختی 0.68=r بود. با توجه به این یافته‌ها، اقدامات پیشگیرانه و مداخله‌ای در زمینه اصلاح و بهبود رفتار رانندگی و کاهش رفتارهای پرخطر از طریق بهبود ویژگی‌های شخصیتی و عصب روان‌شناختی رانندگان ضروری است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Relationship between Neuroticism and Neuropsychological Function and Risky Driving Behaviors

نویسندگان English

Hossein Ali Mohammadi 1
Fatemeh Jafari 2
Somayeh Abolghasemi 3
Tayyebeh Jafari 3
1 Ph.D. in Health Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad , Iran
2 MSc. in General Psychology, Zarrinshahr Branch,, Payeme Noor University, Zarrinshahr, Iran
3 Ph.D. Student in Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad , Iran
چکیده English

Risky driving behaviors and the significant role of human factors in road accidents represent an important public health concern. This study investigated the relationship between neuroticism and neuropsychological functioning (frontal and temporal lobes, and basal ganglia) with risky driving behaviors among heavy vehicle drivers. A descriptive-correlational design was employed. The study population included truck-trailer and bus drivers attending driver health certificate service centers and vehicle inspection facilities in Najafabad (a city in Iran). Using cluster sampling, 100 participants were selected based on inclusion criteria. Data were collected through the Manchester Driving Behavior Questionnaire (DBQ), the NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI), and the Behavioral Inhibition/Activation Systems Questionnaire (BIS/BAS). Neuroticism was significantly and positively associated with risky driving behaviors (P < 0.05). Neuropsychological characteristics of the frontal and temporal lobes and basal ganglia showed strong correlations with risky driving, particularly in slips and errors. The correlation coefficient between personality traits and risky driving behaviors was r = 0.75, while the correlation with neuropsychological characteristics was r = 0.68. Preventive and intervention strategies aimed at modifying and improving driving behaviors are essential. Enhancing drivers’ personality and neuropsychological attributes may reduce risky driving and contribute to road safety.

کلیدواژه‌ها English

personality traits
behavioral activation
behavioral inhibition
traffic accident

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 01 آذر 1404

  • تاریخ دریافت 16 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 21 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 28 آبان 1404
  • تاریخ اولین انتشار 01 آذر 1404